Yabancı Plakalı Araçla Türkiye’de Kalış Süresi, Gümrük İşlemleri ve Araç Satış Yasağı
Yabancı plakalı araçların Türkiye’ye getirilmesi, kural olarak “geçici ithalat” rejimi ve turistik kolaylıklar kapsamında değerlendirilir. Bu sistem, aracın Türkiye’de kalıcı olarak kullanılması veya Türkiye’de satılması için değil, yurt dışında yerleşik kişinin belirli süreyle kendi kişisel kullanımındaki aracı Türkiye’ye getirebilmesi için uygulanır.
Bu rehber, 8 Temmuz 2026 itibarıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği dikkate alınarak hazırlanmıştır. Uygulamada kişinin uyruğu, Türkiye’deki vize veya ikamet hakkı, yurt dışında yerleşiklik durumu, emeklilik belgesi, aracın geçmiş giriş-çıkış kayıtları ve gümrük idaresinin kayıtları ayrıca kontrol edilmelidir.
Yabancı plakalı aracın Türkiye’de 730 gün kalabilmesi, herkes için otomatik bir hak değildir. Kişinin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik olması, 185 gün şartını sağlaması, Türkiye’de yasal kalış hakkının bulunması ve aracın geçici ithalat kurallarına uygun kullanılması gerekir.
Yabancı plakalı araç Türkiye’ye kimler tarafından getirilebilir?
Turistik kolaylıklar kapsamında yabancı plakalı araç getirebilmenin temel şartı, kişinin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik olmasıdır. Tebliğde yerleşim yeri, kişinin Türkiye’ye giriş yapmak istediği tarihten geriye doğru 365 gün içinde en az 185 gün yaşadığı yer olarak tanımlanır.
Bu nedenle yalnızca yabancı uyruklu olmak yeterli değildir. Türk vatandaşları, çifte vatandaşlar ve mavi kart sahipleri de yurt dışında yerleşik olduklarını ve 185 gün şartını sağladıklarını gösterebildikleri ölçüde bu imkandan yararlanabilir. Buna karşılık Türkiye’de yerleşik hale gelen kişinin yabancı plakalı aracı sürekli biçimde Türkiye’de kullanması kural olarak mümkün değildir.
Yabancı plakalı araç Türkiye’de ne kadar kalabilir?
Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği m.6 uyarınca, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişilerin getirdiği kişisel kullanıma mahsus kara taşıtlarına kural olarak 730 gün süre verilir. Ancak bu süre, kişinin Türkiye’de yasal olarak kalabileceği süreden uzun olamaz.
Bu ayrım uygulamada önemlidir. Araç için 730 günlük üst sınır bulunsa bile kişinin vize muafiyeti, vizesi, ikamet izni veya çalışma izni daha kısa süreli ise, aracın fiili kullanım planı da bu yasal kalış süresiyle birlikte değerlendirilmelidir. Türkiye’de kalış hakkı ayrıca ikamet hukuku bakımından incelenmelidir; bu konuda genel çerçeve için Türkiye’de ikamet izni türleri yazımıza bakılabilir.
185 gün şartı nasıl uygulanır?
730 günlük sürenin tamamı kullanıldıktan sonra aynı kişinin yeniden Türkiye’ye taşıt getirebilmesi için hem kişinin hem de taşıtın çıkış tarihinden itibaren en az 185 gün fiilen yurt dışında bulunması gerekir. Kişi son 185 gününü kesintisiz biçimde Türkiye Gümrük Bölgesi dışında geçirmemişse, verilecek süre önceki Türkiye kalışları dikkate alınarak hesaplanır.
Yurt dışından emekliler için özel durum
Yurt dışından emekli olan kişiler, emeklilik belgesini ibraz etmeleri halinde 730 günlük süreden yararlanabilir. Tebliğde emeklilik tarihinden sonra Türkiye’ye ilk defa getirilecek kişisel kullanıma mahsus kara taşıtları bakımından 185 gün şartının aranmadığı özel haller de düzenlenmiştir. Ancak emeklilik belgesinin şekli, tercümesi ve kişinin somut giriş-çıkış kayıtları ayrıca kontrol edilmelidir.
Gümrük giriş işlemleri nasıl yapılır?
Yabancı plakalı aracın giriş işlemleri, 1 No.lu Taşıt Takip Programına kaydedilerek yapılır. Araç sahibinin pasaportuna veya ilgili giriş-çıkış formuna araçla ilgili kayıt ve süre bilgisini gösteren işlem yapılır. Römork veya karavan aracın arkasından çekilerek getiriliyorsa ayrıca kayıt altına alınır.
Araç kişinin kendi adına kayıtlı olabileceği gibi, belirli şartlarla vekaleten veya kiralama yoluyla da getirilebilir. Vekaleten getirilen araçlarda elçilik, konsolosluk veya noter onaylı vekaletname; ilgili ülke resmi makamlarınca onaylanmış belge; otomobil kuruluşlarınca düzenlenen belge; tüzel kişilere ait araçlarda yetkili imzalı vekaletname; kiralık araçlarda ise kira sözleşmesi gündeme gelebilir.
Araç Türkiye’de bırakılarak yurt dışına çıkılabilir mi?
Araç sahibi Türkiye’den geçici olarak araçsız çıkmak istiyorsa gümrük işlemini tamamlamadan yalnızca pasaport kontrolünden geçmemelidir. Tebliğ m.27 uyarınca araç gümrük gözetimine bırakılabilir veya aracın başkası tarafından kullanılmayacağına ilişkin taahhütname verilerek sistem kaydı yapılabilir. Bu taahhütname elektronik olarak da verilebilir.
Gümrük idaresine bilgi verilmeden araç Türkiye’de bırakılarak yurt dışına çıkılması, 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.241 kapsamında usulsüzlük cezası doğurabilir. 2026 yılı için m.241’deki temel usulsüzlük cezası tutarı 1.494 TL olarak uygulanmakta olup, bazı hallerde bu tutarın katları gündeme gelir.
Yabancı plakalı aracı kimler kullanabilir?
Turistik kolaylık kapsamında getirilen yabancı plakalı aracı, kural olarak araç sahibi kullanır. Tebliğ m.26’ya göre araç sahibinin ikamet yeri Türkiye Gümrük Bölgesi dışında bulunan eşi, üstsoyu veya altsoyu da belirli şartlarla aracı kullanabilir. Bunun dışındaki üçüncü kişiler bakımından temel kural, geçici ithal izni verilen kişinin araçta bulunması koşuluyla seyahat sırasında kullanım imkanıdır.
Geçici giriş belgesi, yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi veya yabancı taşıtlar geçici giriş formu kapsamındaki araçların geçici trafik tescil belgelerinde “satılamaz” kaydı ve ruhsatta adı kayıtlı kişi ile yakın aile bireyleri dışında başkalarınca kullanılamayacağına ilişkin kayıt bulunur. Bu nedenle aracı Türkiye’de yerleşik bir yakına, arkadaşa, müşteriye veya kiracıya fiilen bırakmak ciddi gümrük riski doğurur.
Yabancı plakalı araç Türkiye’de satılabilir mi?
Yabancı plakalı araçların Türkiye’de serbestçe satılması veya devredilmesi kural olarak mümkün değildir. Tebliğ m.28’e göre turistik kolaylıklardan yararlanılarak geçici ithal edilen taşıtların bir başkasına mülkiyet devri yapılamaz. Bu araçlar geçici ithalat rejimi altında Türkiye’ye girdiği için Türkiye’de ikinci el araç gibi alınıp satılamaz.
Sınırlı devir halleri, ancak mevzuatta belirtilen özel kişiler ve özel gümrük prosedürü içinde değerlendirilebilir. Örneğin geçici giriş belgesi veya yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi kapsamındaki bazı araçlarda, aracı devralacak kişinin de taşıt getirme hakkına sahip olması, mülkiyet devrinin asıl ikamet ülkesinde veya o ülke toprağı sayılan elçilik veya konsoloslukta belgelendirilmesi ve aracın gümrük gözetimine alınması gerekir. Bu istisnalar, Türkiye’de serbest satış imkanı olarak yorumlanmamalıdır.
Süre ihlali, satış veya yetkisiz kullanım halinde ne olur?
Tebliğ m.19 uyarınca aracın getiriliş amacı dışında kullanılması, başkasına kiralanması, ödünç verilmesi, izinsiz devredilmesi, satılması, hak sahibi olmayan kişilerce kullanılması, parçalarının izinsiz değiştirilmesi veya süresi içinde yurt dışına çıkarılmaması halinde geçici ithalat izni iptal edilebilir ve araç gümrük idaresince teslim alınabilir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu m.238, geçici ithalat rejimi ihlallerinde idari para cezası öngörür. Tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlara ilişkin rejim ihlallerinde, gümrük vergileri tutarının dörtte biri oranında ceza gündeme gelebilir. Ayrıca 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklıdır; bu nedenle bazı olaylarda konu yalnızca idari para cezası düzeyinde kalmayabilir.
Araç gümrüğe teslim edilirse tasfiye riski var mı?
Gümrük idaresince teslim alınan araçlar bakımından tasfiye süreci ayrıca önemlidir. Tebliğ m.32’ye göre gümrük idaresince teslim alınan araçlar gümrük gözetiminde üç ay kalabilir; bu süre talep halinde ilgili gümrük müdürlüğünce üç aya kadar uzatılabilir. Bu süre içinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenmez ve gerekli işlemlere başlanmazsa tasfiye hükümleri uygulanabilir.
Bu nedenle süre ihlali veya araçsız çıkış gibi bir sorun ortaya çıktığında, aracın nerede olduğu, gümrük gözetimine alınıp alınmadığı, çıkış veya teslim işleminin mümkün olup olmadığı ve cezai takibatın hangi idare tarafından yürütüleceği hızlıca değerlendirilmelidir.
Pratik kontrol listesi
- Türkiye’ye girişten önce son 365 gün içinde en az 185 gün yurt dışında bulunup bulunmadığınızı kontrol edin.
- Aracın sizin adınıza kayıtlı olup olmadığını; değilse vekaletname, kira sözleşmesi veya yetki belgesinin uygunluğunu inceleyin.
- Türkiye’de vize, vize muafiyeti veya ikamet izni sürenizin araç için istenen süreyle uyumlu olup olmadığını değerlendirin.
- Gümrük girişinde aracın 1 No.lu Taşıt Takip Programına doğru kaydedildiğinden ve süre sonunun doğru işlendiğinden emin olun.
- Aracı Türkiye’de bırakıp yurt dışına çıkacaksanız gümrük gözetimi veya taahhütname işlemini tamamlamadan pasaport kontrolüne gitmeyin.
- Aracı Türkiye’de yerleşik üçüncü kişilere kullandırmayın, kiralamayın, ödünç vermeyin veya fiilen devretmeyin.
- Aracın Türkiye’de satılamayacağını ve mülkiyet devrinin yalnızca sınırlı istisnai hallerde özel prosedürle mümkün olabileceğini dikkate alın.
- 730 günlük sürenin tamamı kullanıldıysa kişi ve araç bakımından 185 günlük yurt dışı şartını yeniden hesaplayın.
- Süre ihlali, kaza, arıza, ölüm, vekalet veya tasfiye riski bulunan dosyalarda gümrük idaresine başvuru stratejisini gecikmeden belirleyin.
Sonuç
Yabancı plakalı araçla Türkiye’de kalış süresi bakımından 730 gün kuralı önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Kişinin yurt dışında yerleşik sayılması, 185 gün şartı, Türkiye’deki yasal kalış hakkı, aracın kayıt durumu ve kullanım sınırları birlikte değerlendirilmelidir.
En sık risk doğuran alanlar, aracın Türkiye’de bırakılarak yurt dışına çıkılması, aracın hak sahibi olmayan kişilerce kullanılması, fiili satış veya devir yapılması ve süresi içinde yurt dışına çıkarılmamasıdır. Bu hallerde idari para cezası, geçici ithal izninin iptali, aracın gümrükçe teslim alınması, tasfiye ve bazı olaylarda kaçakçılık mevzuatı yönünden inceleme riski doğabilir.
Kaynaklar
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.238 ve m.241: mevzuat.gov.tr.
- Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1) m.5, m.6, m.19, m.23, m.26, m.27, m.28, m.29 ve m.32: mevzuat.gov.tr.
- Gümrük Yönetmeliği: mevzuat.gov.tr.
Resen Legal ile başvuru süreci
Resen Legal, yabancı plakalı araç dosyalarında kişinin giriş-çıkış kayıtları, yurt dışında yerleşiklik durumu, ikamet veya vize statüsü, aracın mülkiyet ve vekalet belgeleri, gümrük kayıtları, süre hesabı ve olası ceza risklerini birlikte değerlendirir. Araçsız çıkış, süre aşımı, yetkisiz kullanım, satış veya devir iddiası, gümrüğe teslim ve tasfiye riski bulunan dosyalarda başvuru stratejisinin doğru kurulması önemlidir.
Yabancıların Türkiye’deki kalış hakkı ve araç kullanım planı çoğu zaman birlikte ele alınmalıdır. Bu nedenle süreç, yalnızca gümrük işlemi olarak değil; ikamet, giriş yasağı, idari para cezası ve mülkiyet devri riskleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Resen Legal’in ilgili çalışma alanı için Vatandaşlık ve Yabancılar Hukuku sayfası incelenebilir.
Uyarı
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kişinin uyruğu, Türkiye’ye giriş tarihi, yurt dışında yerleşiklik durumu, vize veya ikamet hakkı, emeklilik statüsü, aracın geçmiş giriş-çıkış kayıtları, vekalet veya kira belgeleri, gümrük idaresi kayıtları ve somut olayın ceza veya kaçakçılık mevzuatı yönünden değerlendirilmesi ayrıca incelenmelidir.